सीमावर्ती गाउँको शैक्षिक क्रान्ति : जागेश्वर गहराई नमुना माविको ऐतिहासिक सफलता पछाडि नेतृत्व, मेहनत र परिवर्तनको कथा

सप्तरी, ३० वैशाख सप्तरीको बलान बिहुल गाउँपालिका–६ स्थित श्री जागेश्वर गहराई जनता नमुना माध्यमिक विद्यालय (प्राविधिक धार) ले माध्यमिक शिक्षा परीक्षा (SEE) २०८२ मा उत्कृष्ट नतिजा ल्याउँदै फेरि एकपटक आफूलाई जिल्लाकै अब्बल शैक्षिक संस्थामध्ये स्थापित गर्न सफल भएको छ। विद्यालयका विद्यार्थीहरूले उच्च GPA सहित उल्लेखनीय सफलता हासिल गरेपछि यतिबेला विद्यालय मात्र होइन, सिंगो गाउँपालिका नै गौरवान्वित बनेको छ।

दक्षिणी सीमावर्ती क्षेत्र तथा दसगज्जा नजिक अवस्थित यस विद्यालयले पछिल्ला केही वर्षयता निरन्तर शैक्षिक सुधार गर्दै आएको थियो। यस वर्षको नतिजाले विद्यालयको त्यो प्रयासलाई थप पुष्टि गरेको छ। स्थानीय अभिभावक, बुद्धिजीवी तथा शिक्षा सरोकारवालाहरूले यस उपलब्धिलाई “ग्रामीण शिक्षामा आएको सकारात्मक परिवर्तन” का रूपमा व्याख्या गरेका छन्।

विद्यालयका प्रधानाध्यापक भोला यादवका अनुसार यो सफलता आकस्मिक नभई दीर्घकालीन योजना, अनुशासित वातावरण, शिक्षकहरूको मेहनत तथा विद्यालय व्यवस्थापनको समन्वयको प्रतिफल हो। उनले भने,

“पहिले यस्तो नतिजा कल्पनाजस्तै लाग्थ्यो। तर अहिले विद्यालयमा बनेको शैक्षिक वातावरण, शिक्षकहरूको समर्पण र विद्यार्थीहरूको मेहनतले सतप्रतिशत नतिजातर्फ जाने आधार तयार भएको छ।”

२०२७ सालमा स्थापना भएको यो विद्यालय क्षेत्रकै पुरानो तथा प्रतिष्ठित विद्यालयमध्ये एक मानिन्छ। तर विगतका केही वर्षमा कमजोर व्यवस्थापन र शैक्षिक नेतृत्वका कारण विद्यालयको अवस्था खस्किएको स्थानीयहरू बताउँछन्। पछिल्लो समय भने विद्यालयले नयाँ गति लिएको छ।

विद्यालय व्यवस्थापन समिति अध्यक्ष नथुनी दासको सक्रियता, प्रधानाध्यापक भोला यादवको शैक्षिक नेतृत्व तथा गाउँपालिका अध्यक्ष खेमचन्द्र यादवको सहयोगात्मक भूमिकाले विद्यालय सुधार अभियानलाई प्रभावकारी बनाएको स्थानीय अभिभावकहरूको भनाइ छ। विद्यालयमा नियमित अनुगमन, अतिरिक्त कक्षा, परीक्षा तयारी कोचिङ, शिक्षक–अभिभावक समन्वय तथा अनुशासनलाई प्राथमिकतामा राखिएको कारण नतिजामा उल्लेखनीय सुधार आएको बताइएको छ।

विद्यालय व्यवस्थापन समिति अध्यक्ष नथुनी दासले विद्यालयलाई केवल परीक्षा केन्द्रित नभई व्यवहारिक र गुणस्तरीय शिक्षाको केन्द्र बनाउने लक्ष्य रहेको बताए। उनले भने, “ग्रामीण क्षेत्रका विद्यार्थी पनि अवसर पाए उत्कृष्ट गर्न सक्छन् भन्ने प्रमाण हाम्रो विद्यालयले दिएको छ। अब हामी प्रविधिमैत्री र प्रतिस्पर्धी शिक्षा प्रणालीतर्फ अघि बढिरहेका छौं।”

त्यसैगरी गाउँपालिका अध्यक्ष खेमचन्द्र यादवले शिक्षा क्षेत्रलाई स्थानीय सरकारको प्राथमिकतामा राखिएको उल्लेख गर्दै सामुदायिक विद्यालयको गुणस्तर सुधारमा निरन्तर लगानी र सहकार्य भइरहने बताए। उनले ग्रामीण क्षेत्रमा गुणस्तरीय शिक्षा विस्तार गर्न स्थानीय तह प्रतिबद्ध रहेको धारणा व्यक्त गरे।

विद्यालय दक्षिण सीमावर्ती शान्त वातावरणमा अवस्थित भएकाले अध्ययनका लागि अनुकूल वातावरण बनेको शिक्षकहरू बताउँछन्। आधुनिक शिक्षण पद्धति, नियमित मूल्यांकन प्रणाली तथा दक्ष शिक्षकहरूको मार्गदर्शनका कारण विद्यार्थीहरूले विज्ञान, गणित लगायत जटिल विषयमा समेत उल्लेखनीय सफलता हासिल गरेका छन्।

पूर्व–पश्चिम हुलाकीमार्गसँग जोडिएको यस क्षेत्रको शैक्षिक विकासमा विद्यालयले महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दै आएको छ। पछिल्ला वर्षहरूमा विद्यालयप्रति अभिभावकहरूको विश्वास समेत बढ्दै गएको देखिन्छ। निजी विद्यालयतर्फ आकर्षित हुने धेरै अभिभावक अहिले सामुदायिक विद्यालयमै आफ्ना छोराछोरी भर्ना गराउन थालेका छन्।

स्थानीय समाजसेवीहरूका अनुसार जागेश्वर गहराई जनता नमुना माविको सफलता केवल एउटा विद्यालयको उपलब्धि नभई ग्रामीण शिक्षाको सम्भावना र सामूहिक नेतृत्वको सफल उदाहरण हो। सही नेतृत्व, पारदर्शी व्यवस्थापन र शिक्षक–अभिभावकबीचको सहकार्य भए सामुदायिक विद्यालयले पनि उत्कृष्ट नतिजा दिन सक्छन् भन्ने सन्देश यस विद्यालयले दिएको उनीहरूको भनाइ छ।

विद्यालय प्रशासनले SEE २०८२ मा सफलता हासिल गर्ने सम्पूर्ण विद्यार्थीहरूलाई उज्ज्वल भविष्यको शुभकामना व्यक्त गर्दै आगामी दिनमा अझ गुणस्तरीय, व्यवहारिक र प्रविधिमैत्री शिक्षा प्रदान गर्न प्रतिबद्ध रहेको जनाएको छ।